José Tomás Uruñuela (*1891 Gasteiz +1963 Donostia). Zientzia Kimikoetan lizentziatua izan arren, gaztetatik musikarako zaletasuna erakutsi zuen. Bere aita, Dimas Uruñuela musikaria, izan zen bere lehen irakaslea. 20ko hamarkadan, Eusko Ikaskuntzen I. Kongresuak bultzatutako kultur giro erregionalistaren eraginez, euskal musika eta folklorea biltzeko interesa handitu zen. Aita Donostiak lan hau gidatu zuen, eta Uruñuelak ere aktiboki parte hartu zuen Lekarozeko kaputxinoen komentuan egiten ziren musika-saioetan. Lekaroz hartzen da Euskal Musika Abertzaletasunaren sorterri bezala. Gerra Zibilean Parisen erbesteratuta egon zenean, dantza klasikora hurbildu zen, eta esperientzia hori Donostian sortu zuen ballet akademian aplikatu zuen. Bere lanen artean nabarmentzen dira "Aita Gurea", "Maitia nun zira", "Aurresku Vizcaino", "El Clavelín de Bendaña", "Dance National Basque" eta txisturako konposizioak.

Euskal tradizioa berreskuratzeko espirituaren barruan, disko formako estela erabili zen musikologo gasteiztarra oroitzeko. 1958an, San Martzial 200eko hileta-monumentuarekin, Polloeko hilerrian lehen aldiz sartu zen tipologia hau, euskal arte eta kulturaren ikur gisa hartua. Ordutik, 76 ale eraiki dira, non nagusitzen diren lis-lorearen gurutzea, Maltako gurutzea, lauburua eta eguzki-motiboak.

Uruñuelaren estelak, bere neurri eta materialengatik, antzinako ereduen antza du. Ikurraren bidez, Erdi Aroko esteletan ohikoa zen baliabidea, bere gaitasunak irudikatzen dira: lira bat koblakari sinbolo gisa eta luma bat musikagile alderdia adierazteko. Erabilitako tipografiak "euskal estiloa" deritzon trazua jarraitzen du, eta G.B. siglak Goian Bego pentsamenduari egiten diote erreferentzia.

Hilerri honetan beste adibide batzuk ere nabarmentzen dira, hala nola San Frantzisko Xabier 333ko berrerabilitako estela zaharra, aurrealdean lis-lorearen gurutzea eta atzealdean motibo begetala duena, edo San Martzial 273koa, 1974an Eduardo Chillidak diseinatutako logotipo "antinuklearra" duena.

Aguraingo Pio anaiaren arabera, Jose jauna hilkutxan jartzen ari zirenean, bere ikasle batek maisuak gelan gordetzen zuen garezur bat sartu zuen, adieraziz egunen batean gorpua lurretik ateratzen bazuten, bi burezur aurkituko zituztela barruan.