09. Antonio Arzak Alberdi

  • Urtea: 1879
  • Jabea: Antonio Arzak Alberdi
  • Sustatzailea: Antonio Arzak Alberdi
  • Arkitektoa: Jose Goikoa
  • Estilo arkitektonikoa: Klasizismoa
Ospetsuak
Antonio Arzak Alberdi
  • Jarduera: Olerkari, hizlari, artikulugile
  • Jaiotze-heriotza-data: 1855-1904

Klasizismoa bere lerroetan. Kristoren gurutzea Adanen hilobi gainean altxatu zelako sinesmena gogorarazten digu; horrela, buru-hezurra eta berna-hezurrak irudikatzen ditu Kalbarioko gurutzearen azpian. Azken lanak eduki sinboliko gehiago ditu hasierako proiektuak baino.

Antonio Arzak Alberdi (*1855 Donostia – †1904 Donostia). 1884. urtean, Antonio Arzakek eskatu zuen Polloeko sarrerako arkuetan agertzen den inskripzioa. Gainera, 1879an hilobi bat erosi nahi izan zuen lehena izan zen, eta bere monumentuaren planoa aurkeztu zuen,

berak sinatutako inskripzioarekin batera, bere hilarrian jartzeko. Urte hartan bertan, Arzakek saria jaso zuen Donostian egin ziren lehen Lore Jokoetan. Jai haietarako, Iparraldean egindakoak hartu ziren eredu gisa. 1853an, Antoine Th. Abbadie-k euskararen jaiak sortu zituenean, deialdiek hiru zati izaten zituzten: literatura lehiaketa, musika lehiaketa eta margolaritza lehiaketa. Lehiakideek, beren obren bitartez, Euskal Herriko giroa deskribatzen zuten, bertako ohiturak, eta euskara zen hizkuntza ofiziala. Lehiaketa haietan sortzen zena Euskal-Erria aldizkariaren bidez zabaltzen zen; aldizkari hura Jose Manterolak sortu zuen 1880an eta hura hil ondoren, 1884an, Arzakek hartu zuen zuzendaritza. Era berean, aldizkari hartako aleetan, artikuluak argitaratzen ziren Historiaren Errege Akademiako eta Frantziako Arkeologia Sozietateko kideek Euskal Herri osoan zehar egindako txangoei buruz; bi erakunde horietako kide zen Arzak. Musikak ere bere hedapen-organoa aurkitu zuen Sociedad Coral delakoan, gero Donostiako Orfeoi bihurtuko zena; gure hildakoa sortzaileetako bat izan zen, Raimundo Sarriegi bertako musikariarekin batera.

Antonio Arzak olerkari, hizlari eta artikulugile izan zen; prosa zein bertsoa erabiltzen zituen eta antzerkiaren generoa ere landu zuen. Kantu eta pianorako konposizioak ere egin zituen, eta euskara zuen adierazpide. Udalbatzari hilerri sarrerako arkuen inskripzioa eskatu zionean, Lore Jokoetako idazkari gisa egin zuen, eta kargu hura izan zuen betiko. Inskripzioa euskaraz zein gaztelaniaz egon zedila eskatu zuen.

Heriotzak atseden txiki bat eman zion eta udal liburutegiko (bertako zuzendari zen) funtsak lehen aldiz katalogatzen amaitzea ahalbidetu zion. Handik gutxira hil zen.

Bere pentsamendurik sentituenak harridura ikurren bidez adierazten zituen. Baina bere hilobirako, ez zion bere buruari zegokion bere izena aitorpen-maila goren horretara igotzea, BILINTXekin egin zuen bezala.

¡…..! Ezagutu zutenek, edo haren obra ezagutzen dutenek erabakiko dute, bere hilobiaren aurrean, bere aldarrikapenari buruz.

Beste bisita gune batzuk